Wskaźnik (indeks) cen
Price index
| Wskaźnik (indeks) cen - | Statystyczny wskaźnik ilościowego opisu dynamiki cen w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym. Rozróżnia się indywidualne (cząstkowe) oraz agregatowe (zespołowe) wskaźniki cen. Indywidualne wskaźniki cen są określone jako stosunek poziomów cen (lub średnich cen) w dwóch okresach dla danego towaru lub danej usługi. Agregatowe wskaźniki cen są stosowane do badania dynamiki cen zbioru towarów lub usług i opierają się na metodzie standaryzacji współczynników ilościowych, tzn. wykorzystując wspólny dla obydwu porównywanych okresów stały system wag (koszyk). Zależnie od wyboru okresu, z którego przyjmuje się koszyk, rozróżnia się formułę Paasche'go (koszyk z okresu badanego) lub formułę Laspeyres'a (koszyk z okresu podstawowego). Wskaźnik cen wg formuły Paasche'go wyrażony jest wzorem: IP = suma qnpn / suma qnpo x 100 natomiast wskaźnik cen wg formuły Laspeyres'a - wzorem: IL = suma qopn /suma qopo x 100 gdzie: qn - ilość w okresie badanym; qo - ilość w okresie podstawowym; pn - ceny w okresie badanym; po - ceny w okresie podstawowym. W zależności od różnic pomiędzy strukturami koszyków w okresie badanym i podstawowym, różnice między wynikami obliczeń wskaźników wg. powyższych formuł mogą być większe lub mniejsze. Nie ma obiektywnych przesłanek, które uzasadniałyby uznanie jednej z dwóch formuł za bardziej poprawną. Każda z nich daje odpowiedź na inne pytanie i o wyborze decyduje cel badania. Przyjmując jako kryterium zasady budowy formalnej, rozróżnia się wskaźniki cen jednopodstawowe i łańcuchowe. Wskaźniki jednopodstawowe charakteryzują się jednym, niezmiennym okresem podstawowym dla wszystkich okresów, dla których są obliczone. Przy wskaźnikach łańcuchowych, ceny w okresie badanym są odnoszone do cen okresu bazowego, którym jest okres poprzedni. |
Pozstałe pojęcia podatkowe na literę W
Price index